Heb je ooit ergens goed in gefaald? Ben je gigantisch de mist in gegaan, heb je de plank volledig misgeslagen? Jezelf ongenadig voor lul gezet? Gefeliciteerd!

Wie nu denkt dat ik de weg kwijt bent, moet echt Failed it! eens lezen.

Van kinds af aan wordt ons geleerd om vooral geen fouten te maken. We worden beloond als we het goed doen en gestraft als we het fout doen. Tegen de tijd dat we volwassen zijn, zit de angst voor fouten diep in ons geworteld. Dat kan heel onschuldig of zelfs nuttig zijn, zoals zenuwen voor een optreden, tentamen of presentatie. Maar voordat je het weet, slaan de zenuwen zelfs toe op momenten dat je er niks aan hebt.

Nadat je een onduidelijke presentatie hebt bijgewoond, bijvoorbeeld.  ‘Zijn er nog vragen?’ vraagt de spreker. Natuurlijk, je barst van de vragen! Maar die ga je echt niet stellen, met al die mensen om je heen die net begrijpend zaten te knikken en zich nu hullen in sereen stilzwijgen. Niemand trekt zijn mond open, de spreker is trots op zichzelf (‘Dat was duidelijk!) en de toehoorders verlaten de zaal met onzichtbare vraagtekens boven hun hoofd. Ook dat is angst om te falen: je bent bang om jezelf voor gek te zetten.

Ach, denk je nu. Angst om voor joker te staan is toch geen probleem? Sommigen zouden er zelfs wel een beetje meer van mogen hebben. Maar hier is wat ik de angstregel noem: hoe meer je de angst toelaat, hoe verder hij je in zijn macht krijgt. Voor je het weet ben je overal bang voor. Je durft de persoon op wie je verliefd bent dat niet te vertellen; stel je voor dat het niet wederzijds is. Je durft geen baan te zoeken waar je iedere dag uitgedaagd wordt, omdat je bang bent dat je het gaat verknallen. Langzaam maar zeker wint de angst terrein en ben je jezelf aan het saboteren. Want wat als de liefde wél wederzijds is? En wat als dat gekke idee van jou nou net een gapend gat in de markt vult, en het je miljonair kan maken? Vind je dat misschien ook een enge gedachte?

Is er iemand bang voor succes? Ja, hele massa’s. Want je weet wat er kan gebeuren als je boven het maaiveld uitstijgt: zodra je opvalt, gaan mensen iets van je vinden. En daar moet je maar net tegen kunnen. Maar dat is niet het ergste. De angst om te vallen na een succes, dat is wat de meeste mensen nekt. Stel je voor dat je faalt terwijl iedereen naar je kijkt! Nee, dan blijven we liever veilig zitten waar we zitten en doen we wat we altijd doen. En zo krijgen we wat we altijd al kregen: middelmatigheid. 

Genieten van falen

Falen wordt door het woordenboek beschreven als ‘gebrek aan succes’. Wie niet succesvol is, is dus een faler. Maar wat nou als we deze kortzichtige perceptie van falen op z’n kop zetten? Wat nou als we bij falen denken aan de meest zekere route naar creatief succes, in plaats van de weg naar verdoemenis? Dit vraagt Erik Kessels, auteur van Failed it! zich af. Als het aan Kessels ligt zouden we niet alleen meer fouten maken, maar zouden we er zelfs van genieten. In zijn boek, dat bol staat met inspirerende quotes en geestige voorbeelden, toont hij het werk van bijzondere fotografen, kunstenaars, designers en amateurs die gloriëren in imperfectie. Ze tonen de schoonheid aan van mislukkingen en gekkigheden zoals een balkon zonder deur ernaartoe, stukjes van verschillende legpuzzels aan elkaar en een bureaustoel met een mandarijn als wieltje…

Heike-Bollig-Potje-BIJGESNEDEN

Potje met tutu: Heike Bollig

Kunstenares Heike Bollig gaat een stap verder en bewijst met haar fotoserie van mislukte fabrieksvoorwerpen dat zelfs robots af en toe de mist in gaan. Denk aan een potje met een honderden etiketten als een soort tutu om zich heen geplakt, een theezakje met een meterslang touwtje en een pretzel die niet in de knoop wilde. Dan zijn er nog vingers voor de lens, insecten op de camera en gekke schaduwen. Zonder imperfectie waren al deze voorwerpen en foto’s doodgewoon, nu zijn ze bijzonder.

Falen is noodzakelijk

Steve Jobs, Walt Disney en Oprah Winfrey, we kennen ze allemaal. Dat was wel anders geweest als zij zich hadden laten ontmoedigen op weg naar hun droomcarrière. Oprah werd ontslagen als nieuwspresentatrice omdat ze niet geschikt zou zijn voor tv, Walt Disney werd verweten dat hij te weinig verbeeldingskracht had en Steve Jobs werd uit zijn eigen bedrijf gezet. Natuurlijk deed dit soort kritiek wat met ze. Steve Jobs was ‘devastated and depressed‘ (geef hem eens ongelijk) en ik wil wedden dat Disney en Oprah ook niet met een grootmoedige glimlach hun portie kritiek ontvingen. Maar ze lieten zich niet van de wijs brengen, ze bleven geloven in zichzelf en veranderden de wereld met hun ideeën.

Avoiding mistakes by not taking risks might not draw the wrath of your boss or client, but it also doesn’t draw excess praise. Far too often, playing it safe results in shiny, swirling, bland masses of ‘meh’.

Erik Kessels, Failed it!

Iedere ondernemer, uitvinder, topsporter of superster heeft fouten gemaakt om te komen waar hij nu is. Maar het is niet makkelijk om je een weg naar het succes te worstelen. Het is een kwestie van volhouden en ondanks alles blijven geloven in jezelf. Edison zei graag: “Ik heb niet gefaald, ik heb gewoon 10.000 manieren gevonden die niet werken.” En ineens, bij poging nummer 10.001 was daar dan de gloeilamp. De manier waarop hij dit proces verwoordt is heel belangrijk. Waar de meesten zuchtend van zelfverwijt zouden constateren dat ze nog steeds niks hadden bereikt, zag Edison de waarde in van iedere poging.

Verrassend goede fouten

Nou was Edison nog succesvol in zijn queeste naar de gloeilamp. Andere uitvinders kwamen nooit tot het product dat ze hadden willen uitvinden, maar deden al falend belangrijke ontdekkingen. Professor Wilson Greatbatch faalde bijvoorbeeld spectaculair bij het ontwikkelen van een apparaat dat hartritmes zou moeten kunnen registreren toen hij de verkeerde elektrische weerstand koppelde, maar vond hierdoor wel per ongeluk de pacemaker uit. Zijn foutje redt nu miljoenen levens per jaar.

Andere ongelukjes die prettig uitpakten: Coca Cola had eigenlijk een medicijn moeten zijn voor een aan morfine verslaafde apotheker (er zat oorspronkelijk ook cocaïne in). Chips – ja, de krokante aardappelschijfjes – werden uitgevonden toen een lastige gast in een restaurant de ober steeds maar weer terug stuurde naar de keuken, omdat hij zijn aardappels te slap vond. Na de zoveelste keer sneed de kok briesend van woede de aardappel in flinterdunne plakjes, gooide deze in een belachelijke laag vet en maakte ze bremzout. Ha! Dat zou hem leren! Maar de klant vond het heerlijk. Net als de rest van de wereld.

Sommige fouten zijn pijnlijk, sommige zijn noodzakelijk. Ze kunnen spectaculair zijn of ronduit saai. Maar ze zijn er, en iedereen maakt ze. Wie weet wat voor moois er uit onze volgende fout voortkomt!

Let’s face it: we hebben allemaal geen idee waar we precies mee bezig zijn. Dan kunnen we daar net zo goed voor uitkomen. Dus laten we een klimaat creëren waarin we elkaar meer aanmoedigen dan bekritiseren. Doe wat je wilt doen, geniet van de reis en vergeet niet een klein vreugdedansje te doen bij iedere fout die je maakt, met in je hoofd de juichkreet:

Failed it letters

Failed itGeheugensteuntje nodig? Lees Failed it!
Niet alleen leuk voor jezelf, maar ook een origineel cadeau voor de creatieveling die wel wat aanmoediging kan gebruiken.

Koop bij bol.com

Auteur Erik Kessels is oprichter van KesselKramer, een tegendraads, succesvol communicatiebureau. Daarnaast is hij kunstenaar, art director, curator, verzamelaar, reclame-anarchist en afvallige.

 

Reacties
Like of deel dit met je vrienden!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •